24 Aralık 2018 Pazartesi

Denizli'deki Necip Ağa konağı kamulaştırılıp restore edilecek


Denizli'deki Necip Ağa konağı kamulaştırılıp restore edilecek

Ferah IŞIK / DENİZLİ, (DHA)
DENİZLİ Büyükşehir Belediyesi, Çal ilçesinde Kurtuluş Savaşı'nın tanıklarından olan 19'uncu yüzyıl sonlarının Türk mimarisinin en güzel örneklerinden Necip Ağa Konağı'nın kamulaştırılıp, restorasyonunun yapılacağını açıkladı.
2006 yılında Aydın Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu tarafından koruma altına alınan 120 yıllık Necip Ağa Konağı, bakımsızlıktan virane haline geldi. Sadık Çökelez ve rahmetli ağabeyi Emre Çökelez'in eşi Dudu Çökelez'e atalarından miras kalan iki katlı, tavan süslemeleriyle dikkati çeken ahşap ve kerpiç yapı olan konağın, içinde altın saklandığınına inanan defineciler tarafından kazılmadık yeri kalmadı. Camları kırılan, kapı ve pencere çerçeveleri çürüyen, içinde çok sayıda tarihi eşyanın da olduğu yıkılmaya yüz tutan iki katlı konağın bu hali yürekleri burkarken, Denizli Büyükşehir Belediyesi, konağın kamulaştırılacağını ve ardından da restore edileceğini bildirdi.
Denizli Büyükşehir Belediye Başkanı AK Partili Osman Zolan, Denizli'de yıkılmaya yüz tutmuş 10 tarihi binanın bulunduğunu belirterek şöyle konuştu:
"Necip Ağa Konağı'da yıkılmaya yüz tutmuş konaklardan biri. Kurtuluş Savaşı'nda önemli kararların alındığı, Kuvay-ı Milliyeciler'in toplantılarına evsahipliği yapan Necip Ağa Konağı'nı kamulaştırmak için çalışmalar başladı. Ayrıca Pamukkale Cezmi Ökten Evi 1, Merkezefendi Adil Beştaş Evi, Serinhisar Bayram Özkan Evi ve Güney Hükümet Konağı ve Lojmanı'nın restorasyon çalışmalarına hemen başlanacak. Çal'daki Necip Ağa Konağı ile birlikte Buldan, Tavas, Sarayköy, Çivril ve Babadağ ilçelerimizde de 6 tescilli yapı için kamulaştırma çalışmaları en kısa zamanda bitecek. Bugüne kadar Denizli'de yıkılmaya yüz tutmuş bir çok tarihi yapıyı ayağa kaldırarak kentimize kazandırdık. Biz ne kadar tarihimize, geçmişimize, köklerimize sahip çıkarsak o kadar güçlü oluruz. Bu nedenle geçmiş ile geleceğimizi buluşturmak zorundayız. Tarihi değerlerimizi yaşatmak adına elimizden gelen tüm desteği bugüne kadar olduğu gibi bundan sonra da vermeye devam edeceğiz."

Kaynak: http://www.hurriyet.com.tr/denizlideki-necip-aga-konagi-kamulastirilip-restore-edilecek-37279398

Kuvay-ı Milliyeci Necip Ağa'nın konağının durumu içler acısı


Kuvay-ı Milliyeci Necip Ağa'nın konağının durumu içler acısı
Ferah IŞIK/ÇAL (Denizli), (DHA)

DENİZLİ'nin Çal ilçesi'nde, Kuvay-ı Milliyeci Necip Ağa tarafından yaptırılan ve Kurtuluş Savaşı'nda bazı önemli kararların alındığı iki katlı, 120 yıllık tarihi geçmişe sahip, koruma altındaki konağın bakımsızlıktan harebe hali yürek burkuyor. Defineciler tarafından pek çok yeri kazılan konak, bir an önce restore edilmeyi bekliyor.
Yunan askeri İzmir'i işgal ettiğinde 22 Aralık 1919 tarihinde Çal'da yapılan Kuvay-ı Milliye Mitinginde ön saflarda yer alan yörenin varlıklı kişilerinden Necip Ağa, Kurtuluş Savaşı için para bağışında da bulunmuş, Çal bölgesinden savaşa katılanların masraflarını üstenmişti. Kuvay-ı Milliyeciler'in önde gelen isimlerinden olan Necip Ağa'nın 120 yıl önce Çal'ın İsmailler Mahallesi'nde yaptırdığı konak, Kurtuluş Savaşı mücadelesinin de en yakın tanıklarından oldu. 19'uncu yüzyılın son dönemlerinde yapılan ve bölgedeki Türk mimarisinin en önemli yapılarından olan Necip Ağa Konağı, şimdilerde bakımsızlıktan viran hale geldi.
10 YIL ÖNCE KORUMA ALTINA ALINDI AMA TEK ÇİVİ ÇAKILMADI
Sadık Çökelez ve rahmetli ağabeyi Emre Çökelez'in eşi Dudu Çökelez'e atalarından miras kalan iki katlı, tavan süslemeleriyle dikkati çeken ahşap ve kerpiç yapı olan konağın,  içinde altın saklandığınına inanan defineciler tarafından kazılmadık yeri kalmamış. Camları kırılan, kapı ve pencere çerçeveleri çürüyen, çinde çok sayıda tarihi eşyanın da olduğu Necip Ağa Konağı, 2006 yılında Aydın Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu tarafından koruma altına alındı. Ancak, bugüne kadar tarihi konak için hiçbir restorayon çalışması yapılmadı.
Konağın ilçenin en eski yapılarından olduğunu belirten ilçe sakinlerinden Metin Yıldırım, "Bu konak bölgenin en eski yapısı. Ayrıca, Kurtuluş Savaşı'ndaki bazı önemli kararlar burada alınmış. Devlet bir an önce tarihimize sahip çıkıp, binanın restorasyonunu yaptırmalı ve koruma altına almalı" dedi.

Kaynak: http://www.hurriyet.com.tr/kuvay-i-milliyeci-necip-aganin-konaginin-durumu-icler-acisi-37278736

Kuvay-ı Milliyeci Necip Ağa'nın konağının durumu içler acısı


Kuvay-ı Milliyeci Necip Ağa'nın konağının durumu içler acısı

Denizli'nin Çal ilçesi'ndeki, Kuvay-ı Milliyeci Necip Ağa tarafından yaptırılan ve Kurtuluş Savaşı'nda bazı önemli kararların alındığı, iki katlı, 120 yıllık tarihi geçmişe sahip, koruma altındaki konağın bakımsızlıktan viran hali yürek burkuyor. Defineciler tarafından pek çok yeri kazılan konak, bir an evvel restore edilmeyi bekliyor.

Yunan askeri İzmir'i işgal ettiğinde 22 Aralık 1919 tarihinde Çal'da yapılan Kuvay-ı Milliye Mitinginde ön saflarda yer alan yörenin varlıklı kişilerinden Necip Ağa, Kurtuluş Savaşı için para bağışında da bulunmuş, Çal bölgesinden savaşa katılanların masraflarını üstenmişti. Kuvay-ı Milliyeciler'in önde gelen isimlerinden olan Necip Ağa'nın 120 yıl önce Çal'ın İsmailler Mahallesi'nde yaptırdığı konak, Kurtuluş Savaşı mücadelesinin de en yakın tanıklarından oldu. 19. yüzyılın son dönemlerinde yapılan ve bölgedeki Türk mimarisinin en önemli yapılarından olan Necip Ağa Konağı, şimdilerde bakımsızlıktan viran bir hale geldi.

Sadık Çökelez ve rahmetli ağabeyi Emre Çökelez'in eşi Dudu Çökelez'e atalarından miras olarak kalan iki katlı, tavan süslemeleriyle dikkati çeken ahşap ve kerpiç yapı olan konak defineciler tarafından talan edilmiş. İçinde altın saklandığınına inan defineciler tarafından kazılmadık yeri kalmayan konağın camları kırıldı, kapı ve pencere çerçeveleri çürüdü. İçinde çok sayıda tarihi eşyanın da olduğu Necip Ağa Konağı, 2006 yılında Aydın Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu tarafından koruma altına alındı. Ancak, bugüne kadar tarihi konak için hiçbir restorayon çalışması yapılmadı.

Konağın ilçenin en eski yapılarından olduğunu belirten Metin Yıldırım, "Bu konak bölgenin en eski yapısı. Ayrıca, Kurtuluş Savaşı'ndaki bazı önemli kararlar burada alınmış. Devlet bir an önce tarihimize sahip çıkıp, binanın restorasyonunu yaptırmalı ve koruma altına almalı" dedi.

Kaynak: https://www.sondakika.com/haber/haber-denizli-kuvay-i-milliyeci-necip-aga-nin-konaginin-8430368/

Bir Tarih Daha Yok Olmak Üzere - Hamza Ağa Değirmeni


Bir Tarih Daha Yok Olmak Üzere

Denizli'nin Çal ilçesindeki tarihi değirmen bakımsızlıktan yıkılmak üzere. vatandaşlar tarihi değirmene turizme kazandırılması gerektiği konusunda yetkilerden yardım istiyorlar.

Denizli Çal İlçesi, Aşağıseyit ve Yukarıseyit köyleri sınırlarının kesiştiği, Değirmenderesi mevki olarak bilinen yerde bulunan Hamza Ağa Değirmeni, tarihe ışık tutuyor. Kurtuluş savaşında tüm Anadolu’ da seferberlik ilan edilip, eli silah tutan orduya katılmaya ve birlik olmaya çağrıldığında, Baklan ovası ve çevresindeki köylülerin vermiş olduğu buğdaylar burada un yapılarak ordumuzun ekmek ihtiyacını karşımak amacıyla gizlice,  Afyon, Uşak cephesine gönderilir. Cumhuriyetin kurulması ve sonrasında da değirmen bölgeye uzun yıllar hizmet etmiştir.
Gün geçtikçe sayıları azalan tarihi değirmenler arasında yer alan Hamza Ağa değirmeni, bakım ve onarım olmasa tarihten yok olup gidecek. Değirmenin duvarları çatlamış içerisinde kullanılan tahta malzemeler çürümeye yüz tutmuş bir vaziyette onarılmayı bekliyor.
DEĞİRMENDERESİ VE TARİHİ
Çal ilçesi Aşağıseyit ve Yukarıseyit köyleri sınırlarının kesiştiği Değirmenderesi mevkii olarak bilinen yerde ilk ismi Necip Ağa’ nın un fabrikası, son ismi ise Değirmenci Hamza’ nın un değirmeni olarak çevre köy ve kasabalarca bilinen yerdir. Değirmen çevresinde hayvan barınakları ve 34 dekar arazisi vardır. 
Değirmenin bugüne kadar yazılı bir tarihi yoktur. İlk kuruluşu 1800 ‘ lü yılların sonunda olduğu çevre halkı ve büyükler tarafından söylenmektedir. 1890 yılı sonrasında Çal ve çevresinde hatırı sayılır, varlıklı, Osmanlı Devleti’ ni resmi olarak temsil eden Necip Ağa’dır. Değirmen deresinde büyük menderesin kollarından aldığı su ile çalışan 7 farklı noktada toplam 60 ocak değirmen çalışmakta ve un öğütülmektedir. O yıllarda Almanya müttefikimiz olduğu için Osmanlı Devleti Sultan Abdülhamit vasıtasıyla, Necip Ağa’ ya misafir olarak su değirmenlerini incelemek amacıyla iki Alman mühendis gönderilir. Gelen bu mühendisler büyük menderesin gücü ve su değirmenlerinden çok etkilenerek, Necip Ağa’ ya ‘’diğer değirmenlerden farklı daha modern ve az su ile çok daha güçlü değirmen ‘’ kurmayı teklif ederler. Necip Ağa’ da bu öneriyi kabul eder. 
İki yıl sonra değirmenin bütün parçaları ile birlikte Alman mühendis, Osmanlı gemileriyle İzmir Limanına, oradan Denizli’ ye nasıl geldiği bilinmiyor ama, Denizli’ den değirmen deresine atlı arabalarla getirilir. Parçalar geldikten sonra Alman mühendisin kontrolünde bir yıl içersinde, bu bölgenin insan gücünden de yararlanılarak, su dürbününden aldığı hareket enerjisi ile çalışan, buğdayı yıkama, kurutma ve has un yapan, kendi aydınlatma elektriğini üretebilen un fabrikası kurulur ve bölgenin hizmetine girer. O yıllarda böyle bir tesisin değirmen deresinde kurulması mucizedir. Uzun yıllar bölgenin un ihtiyacı buradan ve eski değirmenlerden giderilir. 
Kurtuluş savaşında tüm Anadolu’ da seferberlik ilan edilip, eli silah tutan orduya katılmaya ve birlik olmaya çağrıldığında, Baklan ovası ve çevresindeki köylülerin vermiş olduğu buğdaylar burada un yapılarak ordumuzun ekmek ihtiyacını karşılamak amacıyla gizlice, defalarca Afyon, Uşak cephesine gönderilir. Cumhuriyetin kurulması ve sonrasında da değirmen bölgeye uzun yıllar hizmet eder. 
Necip Ağa’ nın vefatı sonrası değirmen, çocukları ve torunları tarafından, çalıştıran Yukarıseyit’ li ustalarına kiralık olarak verilir. 1960 yılında büyük bir yangın sonucu has un fabrikası tamamen yanar. (yangından kalan harabenin bir kısmı halen görülmektedir.) İçinde sağlam kalan metal aksamlar su dürbünü, mil, kasnak, altarnetör vb. parçalardan yararlanılarak şu anki mevcut hali hızla inşa edilir. Artık kepekli un yapmaktadır. 
1969 yılı sonunda değirmen, Necip Ağa’ nın torunu Kamil Bozbey tarafından, Aşağıseyit’ li Hamza Yayan’ a satılır. Hamza Yayan o günün parasıyla yüz yetmiş bin liraya aldığını, yüz bin peşin kalanıda her ay on bin taksitlerle ödediğini, örnek olarakta “ Merc. 302 otobüsler yeni çıkmıştı ve peşin fiyatı altmış dört bin lira idi” yüksek bir rakama aldığını anlatırdı. Hamza Yayan ve oğulları 1969 yılından sonra değirmeni 90’ lı yılların sonunu kadar çalıştırmaya devam ederler. Çal, Bekilli, Uşak köyleri, Çivril, Baklan, Yokuşbaşı ve Kaklık’ a kadar bölge halkı un öğütmeye gelir değirmen önünde günlerce sıra beklerlerdi. Değirmenin aydınlatmasından da faydalanarak ahırlarda küçük ve büyükbaş hayvan yetiştiriciliği de yapılırdı. En son 1998 yılında çevre köy ve kasabalarda elektrikle çalışan değirmenler kurulduğu ve müşteri gelmez olduğu için değirmen çalışmaz duruma gelir. Teknolojiye yenik düşer. Kalabalık nüfus ve köyden kente göç nedeniyle değirmen kaderine terk edilir. 
Büyük menderesin, Afyon Dinar ilçesi yakınlarındaki Su çıkan mevkiinden doğarak Çivril, Çal, Banaz çayından da beslenerek Güney, Sarayköy, Aydın, Söke, Dip burun mevkiinde Ege denizine döküldüğü 560 km. lik yolculuğunun geçmişine bakıldığında yüzlerce su değirmeni vardır. Bunlardan tek ayakta kalan çalışabilir durumda tarihi misyonu da olan, şu anda ege bölgesinde eşi benzeri olmayan tek mekan Çal değirmen deresi mevkiinde dir. Hamza Yayan’ın oğullarından bugünlerde Değirmende tamir, bakım, restorasyona başlanacağını bilgisini aldık...!!!
Tarihi un degirmeni dıştan görünüşü

Kaynak: http://www.denizli24haber.com/denizli/bir-tarih-daha-yok-olmak-uzere/542

KURTULUŞ SAVAŞINDA ÇAL VE MÜFTÜ AHMET İZZET EFENDİ


KURTULUŞ SAVAŞINDA ÇAL VE MÜFTÜ AHMET İZZET EFENDİ (ÇALGÜNER)
Osmanlı Devleti 1914-1918 arası devam eden I. Dünya Savaşında İttifak Grubunda yer almıştır. Savaşı İttifak Grubu kaybedince Osmanlı Devleti de 30 Ekim 1918 tarihinde Mondros Ateşkes Antlaşmasını imzalayarak savaştan çekilmiştir. İtilaf Devletleri Mondros’tan sonra, gizli anlaşmalarla daha önceden aralarında paylaştıkları Anadolu’yu, antlaşmanın 7. maddesine dayanarak işgal etmeye başlamışlardır.
Yapılan işgallere karşı   Anadolu’da Kuvay-ı Milliye hareketi ortaya çıkmış, bölgesel direniş örgütleri oluşturulmaya başlanmıştır.
Çal’daki direniş hareketleri 1911’den beri Çal Müftülüğü görevini yürüten Ahmet İzzet Efendi’nin liderliğinde gerçekleşmiştir.
18 Ocak 1919 tarihinde toplanan Paris Barış Konferansında İzmir ve Ege Bölgesinin Yunanlılar tarafından işgal edilmesi kararlaştırılmıştı. Bunun üzerine 17-19 Mart 1919 tarihleri arasında, İzmir’de, Müdafa-i Hukuk ve Redd-i İlhak Kongresi toplanmış, bu kongreye Müftü Ahmet İzzet Efendi ile Belevi’li Yusuf Ağa ( Başkaya ) Denizli temsilcisi olarak katılmışlardır. Kongre dönüşü Ahmet İzzet Efendi Çarşı Camiinde söylediği vaazlarda yaklaşan tehlikenin büyüklüğü ve vehameti konusunda halkı aydınlatmıştır.
        15 Mayıs 1919 tarihinde İzmir’in Yunanlılar tarafından işgal edilmesi tüm yurtta olduğu gibi Çal’da da büyük bir üzüntü ve infiale sebep olmuş, 17 Mayıs 1919’da işgali protesto etmek için Çal’da bir miting düzenlenmiştir. Müftü Ahmet İzzet Efendi burada halkı coşturan bir konuşma yapmıştır.
     Denizli’de Müftü Ahmet Hulusi Efendi ile görüşen Müftü Efendi, sırasıyla Mutasarrıf Faik Bey (Öztrak) ve Kalem Reisi Tevfik Bey’le de görüşüp onların desteğini aldıktan sonra Çal’a döner. Çal’ın ileri gelenleri ile yaptığı toplantıda bir ahitname yazıp orada bulunanlara imzalatır. Bu ahitname şöyledir:
    “AŞAĞIDA İSİMLERİ YAZILI OLAN BİZLER, CÜMLEMİZ, VATANIMIZI VE NAMUSUMUZU KORUMAK İÇİN SİZE KATILMAYA SÖZ VERİYORUZ. BUNA DAİR HANGİ HUSUSTA EMİR VERİLİRSE YERİNE GETİRMEYE AMADEYİZ. EĞER MUHALEFET OLUNURSA, KENDİMİZİ VE KATLİMİZİ HELAL EDERİZ. 15 TEMMUZ 1919”
       Heyet-i Milliye Azaları: Necip Bey, Emin Efendi, Şakir Ağa, Şakir Efendi, Karayazılı Abdullah Efendi, Ağazade Ahmet, Necip Efendi, Alanyalı İzzet Efendi, Arap Mehmetzade , Hacı Ahmet Efendi, Ahmetzade Osman Efendi, Hacı Mustafazade Tevfik Efendi, Hacı Mehmet Ağazade Zekeriya Efendi, Abdurrahmanzade Sadık Efendi, Ahmet Ağazade Derviş Efendi, Zeybekzade Ali Ağa, İbrahim Çavuş, Ahmet Çavuşzade Hüseyin, Bekir Ağaoğulları  Mustafa ve Rıza Efendiler.
REİS
MÜFTÜ AHMET İZZET EFENDİ
  Bu şekilde, 15 Temmuz 1919’da  kurulan Çal Heyet-i Milliyesi hemen çalışmalara başlamıştır 
      Yunan birlikleri Anadolu içlerine doğru ilerlemeye devam ederken, Batı Anadolu’da yeni cepheler kurulmaya devam etmiştir. Çal Heyet-i Milliyesi de Medele, Üçkuyu, Bekilli, Ortaköy, Süller, Çal ve Baklan bölgelerinde Yunan saldırılarına karşı gerekli tedbirleri almıştır. Oluşturulan diğer cephelere gönüllüler gönderilmiş, Çal ve çevresinde yollar kontrol altına alınarak cepheden dönen veya kaçan askerlerin Kuvay-ı Milliye’ye katılmaları sağlanmış, Halk sürekli aydınlatılarak milli birlik ve beraberlik sağlanmaya çalışılmıştır. 
        Aydın-Umurlu Cephesinin Yunanlılar tarafından işgal edildiğinin duyulması üzerine Çal Heyet-i Milliyesi daha aktif olma gereği duyar. Müftü Efendi hatıralarında bu olayı şöyle anlatır:
            “Umurlu’nun yakılmasından bir gün sonra, Köşk’te, 150 kişi ile, cephede görev aldık. Bu sayıyı bir süre sonra 300 kişiye çıkararak bu cephede mücadeleye başladık .”
            “Bu faaliyetler boşa gitmedi. Eşraf nüfuzunu istimal etti. Her türlü fedakarlık gösterildi. Asker ve zaruri malzemeler gönderildi. Böylece cephelerimiz sağlamlaştı. Bilahare cepheyi yavaş yavaş geri alıp Çal’da Ortaköy ile Medele’de Aydın Efeleri ile cephe tuttuk. Demirci Mehmet Efe ile Çal’lı Necip
          Bey’in istişare ederek benim Çal merkezde bulunmamın daha yararlı olacağı sonucuna varmaları üzerine ben Çal’a döndüm. O sırada Çal’da tebdil-i havada bulunan, Çallı 14.Fırka Kumandanı Etem Bey’den (Karabudak), bu hizmette çalışmasını rica ettim. Etem Bey teklifimi kabul edince tevellüt itibariyle bütün Çal efradını askere davet ettim. Bir kısmını da Etem Bey’e teslim ettim. Harbin sonuna kadar Çal efradı, Milli Mücadele’ye iştirak etti. Özellikle ahitnamede ismi geçen Necip Bey merkezde ve köylerde son derece yararlı işler gördü. Velhasıl bu ahitname münderecatı gerek merkez de, gerek cephede bulunan efradımızı mücadelenin sonuna kadar uğraştırdı. Bu durumu Ali İhsan Paşa (Sabis) ve zaman zaman Çal’a gelen Fahrettin Paşa (Altay) ile Refet Paşa (Bele) görüp takdir etmişlerdir.”
        4 – 11 Eylül 1919 tarihleri arasında toplanan Sivas Kongresi’ne Denizli temsilcisi olarak, Çal’ın Belevi Köyünden Yusuf Bey katılmıştır. Yusuf Bey bu kongrede oluşturulan ve TBMM açılıncaya kadar
Hükümet görevini yürüten 16 kişilik Temsil Heyeti’ne de girmiş, Mustafa Kemal’in en yakın adamlarından birisi olmuştur. Mustafa Kemal, Kongre günlerinde, Denizli heyetini kabul etmiş ve bu kabuldeki konuşmasında:
          “İSTANBUL’DA, ŞURADA BURADA MİTİNGLER YAPILDI. YUNAN İŞGALİ PROTESTO EDİLDİ. FAKAT SİZİN AYDIN CEPHESİNDE PATLATTIĞINIZ SİLAHLARIN SESLERİ VERSAİLLES SARAYINI ÇINLATTI SİZİ TEBRİK EDERİM .” demiştir.
           Sivas Kongresinde Denizli, Çal, Tavas ve Sarayköy Kuvay-ı Milliye teşkilatları, Anadolu ve Rumeli Müdafa-i Hukuk Cemiyeti çatısı altında toplandılar.
            12 Ocak 1920 tarihinde toplanan ve Misak-ı Milli’yi kabul eden Osmanlı Mebuslar Meclisi’ne Denizli temsilcisi olarak Çal’dan Ortaköylü Müftüzade Emin Efendi katılmıştır.
          Bu arada, İstanbul Hükümetinin, Anadolu’da başlayan direniş hareketlerini engellemek için Şeyhülislam Dürrizade Abdullah Efendi’den, Mustafa Kemal’i, arkadaşlarını ve Anadolu hareketine destek verenleri kafir ilan eden, fetvayı alması üzerine, TBMM, Ankara Müftüsü Rifat Efendi’ den, İstanbul hükümetini kafir ilan eden bir fetva almış, bu fetvaya Ahmet İzzet Efendi de Çal Müftüsü unvanıyla imza koymuştur.
             Çal Heyet-i Milliye’si bir taraftan cephede mücadele edecek kuvvetler oluştururken, bir taraftan da hem bu kuvvetlerin hem de cephede bulunan diğer kuvvetlerin her türlü ihtiyacını karşılamak için çalışmalar yapmıştır.
  Milli Mücadele’nin başlangıcından Ağustos 1920 başına kadar, Çal Heyet-i Milliyesi’nce milli kuvvetlere 100.000 Liraya yakın para yardımı yapıldı. Yine 1920 Temmuz ayı içinde, Çal’dan cepheye 264 silah, 31.000 cephane sevk edilmiştir. Çal Kazasının bu fedakarlıkları, Denizli Mutasarrıfı Nazmi Bey tarafından Dahiliye Vekaleti’ne bildirilmiştir.   
        5 Temmuz 1920 tarihinde Çal sınırları içine giren Yunan kuvvetleri Menderes Nehrinin kuzeyindeki köyleri işgale başlarlar. Çal sınırları içinde Yunanlılarla ilk sıcak temas Üçkuyu tepelerinde olur. Fakat ikmal yetersizliği ve asker azlığı nedeniyle Türk birlikleri geri çekilmek zorunda kalır. İşgallere devam eden Yunan kuvvetleri Bekilli – Süller – Aşağıseyit hattını ele geçirmişler ve buralardaki halka işkence etmişlerdir. 
             Bölgede Yunanlılara karşı en hassas yerler Çal ve çevresidir. Bilhassa Menderes nehri üzerindeki köprüler büyük önem taşımaktadır. Başka bir deyişle Çal, Denizli’nin yumuşak karnı durumundadır. Buraları koruma görevi de Çal Kuvay-ı Milliyesi’ne aitti. Çal Kuvay-ı Milliyesi, Menderes üzerindeki bütün köprüleri tahrip etmiştir. 
           26 Ağustos tarihinde başlayan Büyük Taarruz’da 14. ve 34. Alay Çal’dan taarruza geçmiş ve bölgeyi Yunanlılardan temizlemişlerdir.
  Kurtuluş Savaşında resmi kayıtlara göre 279 Çallı Mehmetçik şehit düşmüştür. 15 Temmuz 1919’da kurulan Çal Heyet-i Milliye’si yaklaşık dört yıllık hizmeti süresince, Denizli sancağı içerisinde en büyük takdire layık cemiyet olmuştur. Kurtuluş Savaşı yıllarında TBMM’ye ve Dahiliye Vekaletine bu heyetin fedakar çalışmaları hakkında raporlar yazılmıştır.
   
   Müftü Ahmet İzzet Efendi’ye Verilen İki İstiklal Madalyası:
         Çal Müftüsü Ahmet İzzet Efendi’ye Kurtuluş Savaşından sonra iki İstiklâl Madalyası verilmiştir. Bu olay Milli Mücadele tarihinde ilk ve tek kalmış bir olaydır. 3354 sayılı beratla “Çal Kazası Müdafa-i Hukuk Heyetinden Müftü İzzet Efendi”, 3365 sayılı beratla “Denizli-Çal Müftüsü İzzet Efendi” olarak İki madalya düzenlenmiş ve verilmiştir.
 İki beratta da Türkiye *****huriyeti Riyaset mührü ve Gazi Mustafa Kemal Paşa’nın imzası vardır. ( 17 Mart 1926)   Bu durum bir yıl sonra anlaşılmış, ancak Milli Mücadele yıllarında bölgede görev yapmış olan, zamanın Müdafa-i Milliye Vekili Kazım Paşa (Özalp), o buhran günlerinde yakından tanıdığı Müftü Efendinin, Milli Mücadeledeki yararlı çalışmalarını çok iyi bilmenin huzuru içinde iki madalyayı da Müftü Efendi’nin göğsünde bıraktırmıştır.


Kaynak: http://www.cal.gov.tr/tarihce

12 Kasım 2018 Pazartesi

Çanakkale ( Gallipoli ) / Türk Askerine saygı – 3


Şehitlere:
Bu ıssız gölgesiz, Yolun sonunda,
Gördüğün bu tümsek Anadolu'nda,
İstiklal uğrunda, Namus yolunda,
Can veren Mehmet'in Yattığı yerdir.
Ey bu topraklar için toprağa düşmüş asker !
Gökten ecdad inerek öpse o pak alnı değer.
Sana dar gelmeyecek makberi kimler kazsın?
Gömelim gel seni tarihe desem, sığmazsın.

Çanakkale ( Gallipoli ) / Türk Askerine saygı -2


Şehitlere:
Dur yolcu,
Bilmeden gelip bastığın bu toprak,
Bir devrin battığı yerdir.
Eğilde kulak ver, Bu sessiz yığın,
Bir vatan kalbinin attığı yerdir.
Ey bu topraklar için toprağa düşmüş asker !
Gökten ecdad inerek öpse o pak alnı değer.
Sana dar gelmeyecek makberi kimler kazsın?
Gömelim gel seni tarihe desem, sığmazsın.